(E Book 128) अवजड सामान बोटीने रवाना भाग २

(E Book 128) अवजड सामान बोटीने रवाना भाग २ (उपभाग ३ व ४)

शिवाजी महाराजांनी  मुल्हेरगडाच्या पायथ्याशी भाषण केले.  ते म्हणाले,

सावकारांनो, व्यापाऱ्यांनो, शेतकऱ्यांनो, कारागिरांनो, आणि माझ्या मावळ्या सैनिकांनो — ऐका!

मी आज तुमच्यासमोर उभा आहे, कारण मला माझी बाजू स्पष्टपणे मांडायची आहे. मी जे करत आहे — तुमच्याकडून धान्य, संपत्ती, जनावरे घेत आहे — ते बळजबरीचे वाटू शकते. पण हे कृत्य मला आनंद देत नाही. हे माझ्या मनाला क्लेश देणारे आहे. पण हे करणे मला अपरिहार्य वाटते, कारण माझ्या स्वराज्याच्या स्वप्नात तुमचंही स्थान आहे — आणि ते सुरक्षित ठेवण्यासाठीच ही मोहिम आहे.

आपण प्राचीन काळापासून एकत्र समाज म्हणून जगत आलो आहोत. पण मधल्या काळात आपल्या सनातन हिंदू समाजात दुष्टपणाचा शिरकाव झाला. आमच्या धर्माला मान्य करा, अन्यथा गुलामासारखे जगा — नाहीतर मरा! असा संदेश देणाऱ्या विकृत, पराकोटीच्या दुष्ट लोकांच्या हातात राजसत्ता गेली. त्यामुळे आपण आपला पराक्रम, आपली अस्मिता, आपली संस्कृती विसरून बसलो.

मी नेत असलेली संपत्ती — धान्य, दागिने, शस्त्रे — ही माझ्या वैयक्तिक सुखासाठी नाही. ती माझ्या राजवाड्याच्या भिंती सजवण्यासाठी नाही. ती आहे स्वराज्याच्या उभारणीसाठी. ती आहे तुमच्यासाठी.

• स्वराज्याची दैवी योजना

विद्वानांना लेखनासाठी शांत वातावरण मिळावे.

काव्य, नाट्य, गायन, चित्रकला यांना प्रोत्साहन मिळावे.

धार्मिक स्थळे, यात्रा, उत्सव सुखनैव चालू राहावेत.

शेतकरी, व्यापारी, कारागीर यांना न्याय मिळावा.

लष्कर सज्ज व्हावे, गड-किल्ले मजबूत व्हावेत.

हे सर्व शक्य होईल — तुमच्याकडून शेतसारा, जकात, चौथाईच्या दराने जमा होणाऱ्या संपत्तीच्या विनियोगातून. ही संपत्ती तुमच्यावरच खर्च होणार आहे — तुमच्या मुलांच्या भविष्यावर, तुमच्या गावांच्या सुरक्षिततेवर, तुमच्या धर्माच्या अभिमानावर.

• माझी विनंती

मी तुमच्याशी वैरभाव ठेवत नाही. तुम्ही माझ्या स्वराज्याचे भागीदार आहात. तुम्ही सहकार्य करू शकत नसाल, तरी विरोधात जाऊ नका. मी तुम्हाला हात जोडून प्रार्थना करतो — माझ्या स्वप्नात तुमचंही स्थान आहे. तुमच्या मुलांच्या भविष्याचं रक्षण करण्यासाठीच मी हे करत आहे.

मी तुम्हाला धमकावत नाही, मी तुम्हाला जागवत आहे. तुम्ही विसरलेला पराक्रम, विसरलेली अस्मिता, विसरलेली अभिमानाची भावना — ती पुन्हा जागवण्यासाठी मी आलो आहे. माझ्या मावळ्यांच्या तलवारी केवळ लुटीसाठी नाहीत — त्या न्यायासाठी उगारल्या जात आहेत.

…शिवाजी महाराजांच्या प्रभावी भाषणाने जमलेला समाज भारावून गेला; त्यांच्या मनात “आपली कदर करणारा राजा” ही भावना खोलवर रुजली. नव्याने भरती झालेल्या सैनिकांच्या मनातील संभ्रम निवळला, आणि मिळवलेल्या संपत्तीच्या रक्षणाची जोखमीची जबाबदारी आपल्यावर आहे याची त्यांना ठळक जाणीव झाली. आधीच्या मालात भर टाकून, नव्या दमाच्या जनावरांची जोडणी करून, शिवाजी महाराजांच्या नेतृत्वाखाली तांडा पुन्हा निर्धाराने पुढे निघाला.

अधिक वेळ काढला तर नेकनाम खानाला साल्हेर किल्ल्यातून मुल्हेरला यायच्या भानगडीत पडायच्या आत निघणे पसंत केले असावे….