(E Book 229) मनोपदेश भाग ९ – १६१ श्लोक १८०
- श्लोक देहबुद्धीच्या बंधनावर आणि आत्मबुद्धीच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकतो. जेव्हा मनुष्य स्वतःला केवळ शरीर मानतो, तेव्हा तो आत्म्याच्या खऱ्या हिताकडे दुर्लक्ष करतो. समर्थांनी देहबुद्धीचा त्याग करून आत्मबुद्धी विकसित करण्याचा सल्ला दिला आहे. यासाठी सज्जनांच्या संगतीचे महत्त्व सांगितले आहे, कारण सत्संगामुळे आत्मज्ञानाचा मार्ग सुकर होतो.
- श्लोक शाश्वत सत्यावर विश्वास ठेवण्याचे, संशय दूर करण्याचे आणि वेळेचा सदुपयोग करण्याचे महत्त्व सांगतो. समर्थांनी प्रत्येक क्षण सार्थकी लावण्याचा आणि सज्जनांच्या संगतीत राहण्याचा सल्ला दिला आहे, कारण यामुळेच जीवनात स्थिरता आणि आध्यात्मिक प्रगती साधता येते.
- श्लोक आत्मज्ञानासाठी संतांच्या मार्गदर्शनाचे, अहंकाराच्या त्यागाचे आणि निर्गुण ब्रह्माच्या चिंतनाचे महत्त्व सांगतो. समर्थांच्या मते, अनंत परमेश्वराला जाणण्यासाठी संतांचा सहवास आवश्यक आहे. अहंकाराचा त्याग करून आणि देहबुद्धी विसरून निर्गुण ईश्वराचे स्मरण केल्यानेच खरी मुक्ती मिळते.
- श्लोक इंद्रियांनी दिसणाऱ्या जगाच्या पलीकडील सत्य (निर्गुण ब्रह्म) आणि ते समजून घेण्यातील अडथळे स्पष्ट करतो. समर्थ सांगतात की, आपले डोळे केवळ नश्वर दृश्य पाहू शकतात, पण खरे सार (परमेश्वर) अदृश्य आहे. अहंकारामुळे आणि केवळ कल्पना केल्याने ते आकलन होत नाही. यासाठी आत्मज्ञान आणि अहंकाराचा त्याग आवश्यक आहे.
Reviews
Clear filtersThere are no reviews yet.